Khác với sự kiện “Xuân lửa Đống Đa” năm 1789 thời Tây Sơn, từng được sử sách hậu đãi bằng nhiều trang ghi chép, bình luận. Hiện chúng ta chỉ còn có được một dòng trong chính sử cổ truyền, nói về sự kiện lịch sử trọng đại và tưng bừng diễn ra vào đúng ngày mồng Một Tết năm 1258, đời Trần.

4.4. Múa tín ngưỡng hầu đồng người Việt

Nữ thần ở Việt Nam đã thành hệ thống các danh thần được suy tôn. Sách Các nữ thần Việt Nam[2], đã thống kê hệ thống 75 nữ thần tiêu biểu ở nước ta, cùng với giới thiệu các thần linh ứng. Người xưa đã từng tập hợp các vị thần tiên có nguồn gốc thuần Việt ở nước ta, trong tổng số 27 vị đã có 14 là Tiên Nữ[3]. Sách Di tích lịch sử văn hóa Việt Nam, Viện Hán Nôm xuất bản. Trong số 1000 di tích văn hóa, có tới 250 di tích thờ cúng các vị thần hoặc danh nhân là nữ[4].

Trong các chương trình hòa nhạc, trên sân khấu ca nhạc hính phòng và giao hưởng, chúng ta thường thấy xuất hiện độc tấu hoặc hòa tấu những cây violon, piano, cello..., mà ít khi thấy những nhạc cụ như flute, hautbois, trompette, cor...

Là một người chơi đàn nhị, đồng thời cũng là một cán bộ nghiên cứu và giảng dạy cây đàn này tại Khoa Nghệ thuật dân tộc và miền núi thuộc Đại học Văn hóa nghệ thuật Quân đội, tôi vẫn luôn chú ý tìm hiểu những nhạc cụ dân tộc ít người có những điểm tương đồng với cây đàn mà mình đã gắn bó cả nghiệp đời này. Ngoài những cây đàn gáo, đàn ống tre... của bà con Kh’mer đã có trong tay, gần đây tôi còn sưu tầm được một loại đàn hết sức đơn sơ của đồng bào dân tộc Chứt ở Hà Tĩnh có khá nhiều nét tương đồng với đàn nhị và các loại đàn vĩ kéo khác. Chính Thiếu tướng, nhạc sỹ Nguyễn An Thuyên, Hiệu trưởng Trường Đại học VHNT Quân đội là người đã trực tiếp mang cây đàn này về sau một chuyến đi thăm và tặng quà Tết 2004 cho bà con dân tộc ở Hà Tĩnh.